KL

glass1.jpg Cam yapımı İ.?.3.binlerin sonuna do?ru ke?fedilmi? ve ilk zamanlarda de?erli ta?lara alternatif olarak üretilmi?tir. Daha sonraları İ.?. 2. binlerin ortalarına do?ru ilk cam kaplar üretilmeye ba?lanmı? ve zamanla teknik açıdan geli?tirilerek yeniliklere açık bir endüstri haline geli?tir. Erken Dönem camları kralların himayesindeki atölyelerde seçkin insanlar tarafından üretilirken, Roma döneminde cam büyük miktarlarda üretilerek bir endüstri haline gelmi?tir. Burada camın bulunu?undan, tarihsel geli?imine, üretim tekniklerinden, formlarına genel hatlarıyla anlatılmı?tır.

Linkler Hazırlayan:   Emre Ta?temür İleti?im

camın bulunusu

Cam yapımı ya fayans endüstrisinin geli?mesi sonucunda, ycameo.jpgada do?al olarak ortaya çıkmı? olmalıdır. Arkeolojik buluntular, glazür ve fayansın ve bazı cam boncukların İ.? 4.binden itibaren imal edildi?ini, cam kapların ise ilk olarak İ.?. 2 binin ortalarında kendini gösterdi?ini belirtmektedir.Son yıllarda bu konu üzerine çalı?anlar cam malzemenin Mısırdan önce Kuzey Mezopotamya'da özellikle Hurri-Mitanni bölgesinde yapıldı?ını öne sürmektedirler.Birçok yazıtta bize cam yapımını ve cam yapım reçetesinden bahsetmektedir. Romalı yazar Plinius cam yapımının ba?langıcıyla ilgili bize ?u bilgileri aktarmaktadır.Suriye de Fenikeliler zamanında Karmel (Karmelus) Da?ının alçak tepeleri arasında Candebia adında bataklık bir alan vardır. Belus nehrinin bu bataklıkta ba?ladı?ı ve sekiz kilometre kadar aktıktan sonra Ptolemais ?ehri yakınında denize döküldü?ü sanılır. ?amurlu birikintilerle dolu ve oldukça derin olması nedeniyle nehrin dibindeki kum, ancak suların çekilmesi ile ortaya çıkardı. Bu kumlar dalgalarla çalkalanarak çamur ve yabancı maddelerden ayrılıp temizlenirdi.Deniz suyunun acılı?ının bu kum üzerinde temizleyici rolü oldu?u ve bu etki olmadan kumdan hiç fayda gelmeyece?i sanılırdı. ^ Rivayete göre güberçile dolu bir gemi burada demir atar ;gemi tayfaları kıyıda yemek hazırlarken odun t-yakmak üzere bir ocak kurmak isterler.Civarda ta? bulamadıklarından gemiden getirdikleri güherçile blokları bir ocak yaparlar.Odunları yakınca kum ile güherçile' nin birlikte erimesiyle o zamana de?in bilinmeyen saydam bir sıvının ocaktan sızdı?ını görürler. Böylece cam bulunmu? olur. Bu öykünün gerçek olup olmadı?ını bilemiyoruz ancak akla yakın bir olaydır.?ünkü, odun ate?inin camla?mayı sa?layacak ısılara ula?ıp ula?mayaca?ı tartı?ılmı?tır. Ama yapılan deneylerde malzeme uygun düzenlenmi?se camla?mayı sa?layabilecek ısıya ula?abildi?i kanıtlanmı?tır. Ama ?unu da unutmamak gerekir ki kum bulunan ve ate? yakılan her yerde böyle örneklerin her zaman bulunmu? olması gerekir.Cam geçirdi?i her a?amasıyla bugünkü durumuyla da bir yüksek ısı sanatıdır. Plinius tarafından anlatılan örnek hiç ku?kusuz gerçek olabilir ama buna bile gelmeden, o dönemlerin seramik ustalarının seramikte kullandı?ı sırlama tekni?inin gerçekte bir cam kaplama diyebilece?imiz i?lem oldu?unu bildikleri kesindir. Bu sır, malbowl3.jpgzeme olarak bir anlamda camdır. Ve bu sırın kendi ba?ına kullanılıp camsı ürünler elde edildi?i bilinmektedir. Cam tarihinin ilk örneklerinin pek ço?u, seramikten cama geçildi?ini gösteren izler ta?ımaktadır. Cam yapay olarak üretilmeden önce her zaman do?ada do?al olarak bulunmaktaydı. Obsidyen adı verilen malzeme gerçekte do?al camdır. Obsidyen, camın tipik özelliklerini ta?ıdı?ı için çe?itli dönemlerde, de?i?ik yöntemlerle biçimlendirilmi?tir. Bu yolla araç olarak kullanılması çok yaygındır. Böyle bir açıdan bakılırsa, camcılık ürünlerinin, bugün anladı?ımız anlamdaki i?levlerinden çok daha önce bir balta, bir bıçak ya da mızrak ucu olarak kullanılması ilk camcılık örne?i olarak kabul edilmelidir.